Does Debyg Iddo Fe: Cyfrol 2

A Welsh adaptation of a collection of 100 New Testament Biblical readings, meditations and prayers on the themes of the Advent, Christmas, Lent, Easter and the Pentecost, for use in Christian public services and personal and group discussions.

Review :
Ar ddechrau’r trydydd mileniwm daeth enw Nick Fawcett yn hysbys yn y cylch crefyddol. Bu raid iddo ymddiswyddo fel gweinidog gyda’r Bedyddwyr oherwydd nam lleferydd. Cysegrodd ei amser a’i ddoniau wedyn fel ysgrifennwr llawn amser. Mae Olaf Davies – sydd wedi trosi ac addasu tri o’i lyfrau i’r Gymraeg – yn adnabyddus fel cyfathrebwr medrus yn y pulpud ac ar y radio. Y mae ganddo afael gwell na’r cyffredin ar yr iaith, ei chystrawen a’i phriod-ddulliau, nes bod y cyfan yn symud yn rhwydd ac esmwyth i’r glust. Teitl y ddwy gyfrol ar y Testament Newydd yn Saesneg oedd No Ordinary Man ond mae’r pennawd Cymraeg yn rymusach yn fy marn i, sef llinell olaf o bennill enwog William Willams, Pantycelyn, sy’n dechrau ‘Os edrych wnaf i’r dwyrain draw’. Ond rhaid i’r darllenydd ystyried rôl y dychymyg wrth ddarllen y gyfrol hon. Y mae sylfaen trafodaeth fywiog yma, rhwng gwerth bod yn eangfrydig, parthed creadigaeth feddyliol a’r safbwynt sy’n mynnu mai ffeithiau’r ysgrythur yn unig yw sylfaen cred ag argyhoeddiad. Yn yr ail gyfrol hon olrhain y Gwyliau Cristnogol a wneir a’r cymeriadau a gysylltir â hwynt; cynhwysir yr ‘Adfent’, ‘Nadolig’, ‘Grawys’, yr ‘Wythnos Fawr’, y ‘Pasg a’r Pentecost’. Ceir enghreifftiau annisgwyl megis sylwadau un o famau Bethlehem: ‘Beth a feddiannodd Herod i wneud y fath beth? A mwy na dim, sut y gallai Duw ganiatáu’r gyflafan? Ni allaf weld fy hun yn deall hynny tra byddaf byw!’ Yr un mor afaelgar yw’r myfyrdod gan fam un o’r lladron ar y Groes: ‘Un camgymeriad, un eiliad o wallgofrwydd, ac yr oedd yn wrthodedig, wedi ei gondemnio i dreulio gweddill ei ddyddiau yn y gwter heb obaith, heb ystyr. Cofia fi oedd ei gri. Beth barodd iddo ofyn. Nid wyf yn gwybod. Roedd yn syndod i mi, oherwydd nid oedd yn ddyn crefyddol.’ Mae’r portread o wewyr Jairus ar ôl marw ei ferch fach yn cyffwrdd tanau tyneraf y galon. Crynhoir y stori gyda phrofiad ysgytiol y tad: ‘Yr oedd fy nghalon wedi torri, ond llanwyd hi drachefn gan lawenydd. Os gall ef wneud hynny fe all wneud unrhyw beth. Mae’n ymddangos i mi nad oes dim y tu hwnt i’w allu.’ Meddyliau dwys yr awdur geir yn y gweddïau hyfryd sydd yn fyr ond yn fachog. Yn sicr, gellir dweud am yr awdur ei fod yn ddadlennwr treiddgar, yn ddisgrifiwr byw, ac yn ddychmygwr celfydd. Y cwestiwn, y pôs sy’n aros yn y meddwl yw ai ffaith neu ffug sydd rhyfeddaf?