Giây phút tử sinh đối với một bậc hành giả, không phải là điểm kết thúc mà là nơi tâm nguyện mở ra chiều sâu không còn đo đếm được. Trong khoảnh khắc thu thần thị tịch, Thầy không nói về sự chết, cũng không nói thêm về lẽ vô thường, bởi vô thường đã thấm biến qua từng hơi thở của cuộc đời Thầy như dòng chảy tự nhiên của trí tuệ và lòng từ. Thầy chỉ thâm trầm nhắc nhở "Hư không hữu tận - Ngã nguyện vô cùng."* Lời ấy không phải để tiếc thương, mà để truyền trao. Không phải là câu thi kệ mà là di nguyện, cùng lúc là di chúc. Không phải nói cho riêng mình mà là mở ra con đường cho những đôi chân hậu học bước tới.
Hư không có thể tận cùng - là khi mọi giới hạn của thân, của thời gian, của lịch sử đều khép lại - nhưng chính nơi ấy, tâm nguyện của bậc hành đạo khởi lên như một ngọn đèn không tắt giữa bóng tối nhân sinh. Bấy giờ "Ngã nguyện vô cùng" không riêng là lời thệ của một người, mà là tiếng vọng của cả một dòng tâm linh Việt Nam đang tìm một nền tảng văn hóa để đi vào tương lai nhưng không đánh mất chính mình. Hàng hậu học hôm nay nếu chỉ dừng lại ở sự cảm động, thì đã phụ nguyện rồi. Nên chỉ khi nào chúng ta bước tới bằng trí tuệ, hành động bằng từ bi, giữ gìn khí tiết như xương cốt đạo lý, thì lúc ấy lời thệ của Thầy mới được tiếp nối. Vì nguyện ấy một khi phát khởi từ trái tim vô trụ, sẽ không còn mang danh xưng của riêng ai mà trở thành con đường chung của những người còn biết cúi đầu kính ngưỡng trước một bậc Thầy.
Và cũng chính nơi đây, trong niềm tưởng kính không phải của người tiễn đưa, mà của người nhận lãnh, chúng con xin được lập thành tâm nguyện:
Dẫu hư không rồi sẽ đến ngày tận cùng, chúng con nguyện không để tâm nguyện ấy vơi cạn. Dẫu thời cuộc biến thiên, chúng con nguyện không đánh mất niềm tin trí tuệ và lòng từ bi - khi song hành - có thể trở thành sức mạnh văn hóa dẫn dắt dân tộc. Dẫu một mai dòng sử mệnh này chỉ còn vang lên thầm lặng giữa đêm tối, chúng con vẫn xin nguyện giữ lấy ánh đèn mà Thầy đã trao, bước qua mọi giới hạn của khổ đau để tiếp tục hành trình tỉnh thức giữa nhân gian. Không phải để xưng tán một nhân cách đã đi xa, mà để khẳng định rằng Thầy vẫn đang hiện diện trong từng hơi thở của chúng con vì còn biết sống cho lý tưởng cao đẹp ấy.
Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật thị chứng - không cho lời khấn cầu mà cho chí nguyện của hàng hậu học đang đứng trước di sản của Thầy chúng con với lòng kính trọng và quyết tâm sâu xa. Xin cho nguyện lực của Thầy trở thành hành động của chúng con. Xin cho cuộc đời Thầy không những được nhớ, mà được tiếp tục đi bằng chính đôi chân của chúng con trên con đường "vô cùng" đó.
Nam mô Giác Linh Trưởng Lão Hòa Thượng Thích Tuệ Sỹ - xin nguyện lực của Thầy từ bi gia hộ và làm nơi soi sáng cho hậu học trên con đường tiếp tục hành đạo.
Nguyên Siêu
